Tư tưởng canh tân của Nguyễn Trường Tộ là động lực phấn đấu trên chặng đường phát triển KT- XH ở Hưng Nguyên (19/11/2018 05:38 AM)

Đã 147 năm danh nhân Nguyễn Trường Tộ rời xa dương thế, cuộc đời Nguyễn Trường Tộ tuy khá ngắn ngủi nhưng ông đã để lại cho hậu thế một di sản vô giá gồm 58 bản Điều trần đề nghị cải cách, duy tân đất nước trên nhiều phương diện: chính trị, kinh tế, giáo dục, văn hóa, ngoại giao, quân sự, quản lý hành chính... với tính khoa học, hệ thống, thiết thực và hết sức tâm huyết. Có thể khẳng định những nội dung mà ông đề cập đến có nội dung phù hợp với điều kiện Việt Nam ở thế kỷ XIX, nhưng cũng không ít nội dung vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc đổi mới hiện nay của đất nước. Tư tưởng canh tân của Nguyễn Trường Tộ chính là động lực để Đảng bộ huyện Hưng Nguyên phấn đấu trên mỗi chặng đường phát triển kinh tế- xã hội huyện nhà, nhất là trong công cuộc đổi mới toàn diện hiện nay.

     Về kinh tế, trong Di thảo số 5 (kế hoạch làm cho dân giàu nước mạnh), Nguyễn Trường Tộ khẳng định: "Cách làm cho nước mạnh là ở chỗ tạo được nhiều của cải. Của cải nhiều thì lương thực đủ, khí giới tinh, thành trì vững, công quỹ dồi dào, các việc lợi ích do đấy sinh ra, các việc tai hại do đấy giảm bớt. Một khi có biến cố lớn xảy ra, chỉ cần lấy của cải trong kho nhà nước, khỏi phải phiền lụy đến dân". Cho nên ông đề xuất chính sách cụ thể về phát triển nông nghiệp, công nghiệp, thương mại, tài chính. Có việc cần làm ngay và hiệu quả đến sớm. Có việc cần có thời gian mới thấy lợi ích. Ông đề nghị tổ chức xuất khẩu nông, lâm, hải sản; khai thác khoáng sản; phát triển sản xuất hàng tiêu dùng; lập xưởng đóng tàu, xưởng sản xuất vũ khí... Đề nghị phát triển thương mại, mở cửa để buôn bán với nước ngoài. Về nội thương, đề nghị đào kênh thông suốt từ Hải Dương vào đến Huế để thuyền bè chở hàng hóa qua lại dễ dàng vì đi đường biển hay gặp nạn. Ông đề nghị "những chỗ khó đào thì cứ giao cho tôi. Tận dụng đủ cách thì núi cũng xuyên qua được" ( Di thảo số 27). Về nông nghiệp, ông đề nghị soạn sách nông học để dạy học trò và quan coi việc nông. Trong bài về Nông chính, ông viết; "Trước thì phải tuân theo thời tiết, sau thì khuyến khích sức dân, sau nữa thì khai thác hết nguồn lợi đất đai" ( Di thảo số 53). Ở một văn bản khác ông viết: "Nông nghiệp là gốc, ăn mặc và hàng trăm nhu cầu khác cho đời sống đều nhờ nông nghiệp" ( Di thảo số 27). Về tài chính, ông đề nghị chấn chỉnh việc thu thuế sao cho công bằng hợp lý. Ông viết: "Có nhiều cách làm giàu, nếu đem ra thực hành trăm năm cũng chưa hết nhưng tôi chỉ đưa ra bốn cách cấp thiết trước tiên, để cấp cứu trong nhất thời. Tạo vật đã cho nước ta một địa lợi tốt, để làm được thì triều đình phải có người đứng ra xướng xuất cho dân theo" (Di thảo số 5). Bốn cách làm giàu mà ông nói ở đây là việc khai thác nguồn lợi về rừng, về biển, đất đai và khoáng sản. Ông còn đề nghị nhà nước vay vốn của nhà giàu và của các công ty nước ngoài để làm những công trình lớn và cấp bách, như đào sông, xây dựng các xưởng sản xuất hàng hóa, vũ khí...

   Về chính trị, Nguyễn Trường Tộ không nhận một chức vụ nào trong Triều đình. Ông muốn duy trì trật tự xã hội hiện thời để thực hiện việc cải cách và mở cửa theo gương Thái Lan, Nhật Bản. Về bộ máy hành chính, ông đề nghị lập thêm 2 bộ là Nông nghiệp và Ngoại giao, ngoài 6 bộ đã có là: Bộ Binh, Bộ Hình, Bộ Lại, Bộ Hộ, Bộ Lễ và Bộ Công. Đặc biệt, ông đề nghị sáp nhập đơn vị hành chính để giảm biên chế, đồng thời tăng lương cho quan lại để tăng trách nhiệm và chống tham nhũng (đây cũng chính là nội dung tư tưởng lớn hiện nay đang được Đảng ta triển khai thực hiện theo tinh thần Nghị  quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017, Hội nghị Trung ương 6 (khóa XII) của Đảng về một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả).

Về văn hóa- xã hội, ông đề nghị lập nhà in, xuất bản sách tiến bộ, loại bỏ các sách dị đoan; xây dựng phong tục tập quán tốt đẹp, sửa đổi các thói hư tật xấu, giữ gìn vệ sinh môi trường trong từng gia đình và nơi công cộng. Tận dụng đất hoang để trồng cây, vừa để phục vụ nhu cầu lương thực, thực phẩm vừa để bảo vệ môi trường sinh thái. Khuyến khích nhân dân dùng hàng nội để nhân dân sản xuất và tiết kiệm ngân sách. Ông viết: "Tại sao hàng ta dù có tốt cũng xem thường, còn hàng Tàu dù có xấu cũng đua nhau khen đẹp? Tại sao lại tự khinh mình, mà trọng người đến thế" ( Di thảo số 27). Ông đề nghị Triều đình bãi bỏ luật lệ vô lý là cấm thường dân đi xe, đi giày. Ông đề xuất những giải pháp cụ thể để cải tạo những kẻ bất lương...

       Về vấn đề tôn giáo, ông đề nghị tự do tín ngưỡng, đoàn kết lương giáo. Ông viết "Giáo dân cũng là người trong nước, đều là người cả, cũng là dân của trời, sự ăn ở liên quan đến nhau, vui buồn liên quan đến nhau... Một nước ví như một thân thể. Một chỗ bị đau thì toàn thân cũng không yên (Di thảo số 2). Ông đề nghị trừng trị những kẻ phản nghịch đội lốt tôn giáo. Ông viết "Trong bất kỳ tôn giáo nào, hễ ai phản nghịch loạn thường đều là người đắc tội trong tôn giáo, cứ áp dụng hình phạt không tha để cho đạo giáo được trong sạch. Còn ai yên phận tuân theo pháp luật thì để cho họ tự nhiên có hại gì đâu" (Di thảo số 2).

      Về giáo dục, Nguyễn Trường Tộ quan niệm "Học tập bồi dưỡng nhân tài là con đường đưa đến giàu mạnh" (Di thảo số 18). Ông đề nghị cải cách giáo dục. Dùng chữ Quốc âm thay cho chữ Hán. Thay lối học từ chương bằng cách học thực dụng. Bổ sung vào chương trình học những nội dung phục vụ đời sống, phục vụ canh tân đất nước.

      Về quốc phòng, Nguyễn Trường Tộ một mặt khuyên Triều đình tạm hòa và nhân nhượng với Pháp; mặt khác đề nghị gấp rút tu chỉnh võ bị, sản xuất và mua sắm vũ khí, soạn binh thư mới và huấn luyện cách đánh hiện đại, lập đồn, vây thành để bảo vệ đất nước. Trước thái độ do dự của Triều đình, trong kế sách thu hồi 6 tỉnh đã mất, ông hối thúc "Các khoản lớn trình bày trên đây hiện nay rất khẩn cấp, hãy đứng dậy, nhảy xổ ra bắt tay thực hiện ngay. Thời đã đến rồi. Thời khó được mà dễ mất, chớ nên nói để sang năm" ( Di thảo số 54). Thời cơ mà ông nói ở đây là lúc nước Pháp bại trận trong chiến tranh Pháp -Phổ. Tháng 9-1870, vua Pháp bị phế truất. Tiếc thay, Triều đình vẫn đem các kế sách của ông ra bàn rồi lại cất mà không làm gì cả để đất nước bị mất dần. Đến năm 1884 thì nước ta trở thành thuộc địa của thực dân Pháp.

     Nhìn nhận lại một số đề nghị cách tân của Nguyễn Trường Tộ từ những thập niên 60 của thế kỷ XIX, chúng ta thấy có khá nhiều quan điểm tiến bộ, đi trước thời đại. Thực tế, từ quan điểm, đường lối lãnh đạo của Đảng qua hơn 30 năm đổi mới đất nước cho thấy tư tưởng canh tân của Nguyễn Trường Tộ có nhiều điểm tương đồng. Trên lĩnh vực kinh tế, Đảng ta tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế được tự do hoạt động, có sự điều tiết và quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN. Khai thác có kế hoạch các nguồn tài nguyên thiên nhiên đất nước, phát triển đồng bộ các ngành kinh tế trọng điểm, chú trọng mở rộng phát triển kinh tế vùng, các khu kinh tế trọng điểm. Mở rộng quan hệ hợp tác hai bên cùng có lợi với các nước trong khu vực và trên thế giới theo chiều hướng tích cực. Chủ trương kêu gọi đầu tư từ nước ngoài vào Việt Nam với nhiều chương trình, dự án. Về ngoại giao, Đảng ta chủ trương đa dạng hóa, đa phương hóa các mối quan hệ trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng chủ quyền lẫn nhau và các bên cùng có lợi, Việt Nam sẵn sàng làm bạn với tất cả các quốc gia, các vùng lãnh thổ... Đã đưa nước ta thoát khỏi sự bao vây, cấm vận của một số thế lực thù địch, tạo tiền đề cho quá trình mở rộng giao lưu kinh tế, văn hóa, giáo dục của Việt Nam đối với quốc tế. Về giáo dục, Đảng ta xác định đó là quốc sách hàng đầu. Cần phải cải cách, đổi mới, phát triển toàn diện nền giáo dục nước nhà để tiếp cận với trình độ giáo dục của khu vực và trên thế giới... Tuy thời đại đã thay đổi nhưng những quan điểm canh tân của ông vẫn còn chứa đựng nhiều giá trị đáng được học hỏi.

Tự hào là quê hương của Nhà cải cách yêu nước Nguyễn Trường Tộ, Hưng Nguyên đã và đang phát huy truyền thống của quê hương cách mạng, tư tưởng canh tân yêu nước của Nguyễn Trường Tộ trong công cuộc đổi mới hiện nay để làm cho Hưng Nguyên từng bước mạnh giàu.

Hơn 30 năm đổi mới, Đảng bộ và nhân dân huyện Hưng Nguyên đã đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, khắc phục khó khăn giành được những thắng lợi quan trọng trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế tiếp tục tăng trưởng khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng; cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội được củng cố, tăng cường; một số cơ sở công nghiệp và dịch vụ lớn đã và sẽ được đầu tư xây dựng; bộ mặt nông thôn tiếp tục đổi mới; các dự án đầu tư sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp vào địa bàn huyện có xu hướng tích cực, có nhiều dự án đã và đang đầu tư như Nhà máy bia Sài Gòn - Sông Lam, Tổ hợp công nghiệp, dịch vụ, đô thị VSIP Nghệ An, Bến xe, Khu đô thị mới, Quảng trường Xô viết Nghệ Tĩnh, Công viên trung tâm Thị trấn... là động lực quan trọng để huyện tiếp tục phát triển; công nghiệp khai thác vật liệu xây dựng, dịch vụ vận tải, xuất khẩu lao động, ngành nghề đang tiếp tục phát triển; thu nhập bình quân đầu người và đời sống nhân dân tiếp tục được nâng cao. Văn hóa- xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng giáo dục đào tạo, công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân có nhiều tiến bộ, chính sách xã hội và chính sách đối với người có công với cách mạng được thực hiện tốt. Quốc phòng an ninh được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo. Hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở tiếp tục được củng cố. Công tác xây dựng Đảng, đoàn thể, công tác quản lý nhà nước được tăng cường, đội ngũ cán bộ được rèn luyện và trưởng thành. Cải cách hành chính và thực hiện dân chủ ở cơ sở ngày càng được mở rộng. Đảng bộ huyện liên tục nhiều năm được công nhận là Đảng bộ vững mạnh, được Chính phủ tặng Cờ thi đua, Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhì.

     Kỷ niệm 190 năm Năm sinh và 147 năm ngày mất của Nhà cải cách yêu nước Nguyễn Trường Tộ, với truyền thống của quê hương cách mạng, quê hương Xô Viết anh hùng, cái nôi sinh ra nhiều người con ưu tú của dân tộc như Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, của Nhà cải cách yêu nước Nguyễn Trường Tộ, cội nguồn quê hương Quang Trung- Nguyễn Huệ...; cũng như truyền thống của một huyện Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, truyền thống của một huyện có bề dày 550 năm danh xưng Hưng Nguyên, Đảng bộ và nhân dân huyện nhà trên dưới một lòng quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh như mong muốn của Nguyễn Trường Tộ được gửi gắm qua 58 bản điều trần canh tân đất nước.

                                                                              

  Ban biên tập( Bản tin nội bộ)


 |  Đầu trang
 
Tin đã đưa:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Thống kê truy cập
Skip portletPortlet Menu
Trực tuyến:         6150
Lượt truy cập thứ:  34582777
Huyện Hưng Nguyên
Lượt truy cập thứ:   231421